İsmail Uçakcı

İsmail Uçakcı (d. 1959, Çorum/Sungurlu), Türk Tarih Kurumu (TTK) emekli arşiv şefi, araştırmacı-yazar ve Türk soy kütüğü (şecere) uzmanıdır. Ömrünü Osmanlı arşiv vesikalarını, tahrir defterlerini ve vakfiyeleri tarayarak Anadolu'daki Oğuz boyları, Türkmen aşiretleri, oymakları ve cemaatlerinin iskân haritasını çıkarmaya vakfeden Uçakcı; on binlerce dipnota ve devasa arşiv belgelerine dayanan anıtsal külliyatıyla Türkiye'nin yaşayan en büyük şecere ve yerleşim tarihi araştırmacılarındandır. Yazarın tüm temel başvuru eserleri Bilgeoğuz Yayınları tarafından neşredilmektedir.

---

Hayatı ve Türk Tarih Kurumu Arşiv Şefliği

1959 yılında Çorum'un Sungurlu ilçesine bağlı Sarıkaya köyünde dünyaya gelen İsmail Uçakcı, orta ve lise öğrenimini Ankara'da tamamladı. Yükseköğrenimini Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Halkla İlişkiler programında bitirdi. 1984 yılında başladığı memuriyet hayatında Başbakanlık'a bağlı Türk Tarih Kurumu'nda (TTK) Arşiv Şefi olarak uzun yıllar görev yaptı.

Türk Tarih Kurumu'ndaki vazifesi esnasında kurumun zengin kaynak koleksiyonlarını, Osmanlı Başbakanlık Arşivi vesikalarını, mühimme ve tahrir defterlerini kılı kırk yararcasına tarayarak emsalsiz bir bilgi bankası kurdu. Emekliliğinin ardından alan araştırmalarına hız veren yazar, Ankara Elmadağ'da çalışmalarına aralıksız devam etmektedir.

---

Oğuz Boyları ve Türkmen Şeceresi Külliyatı

İsmail Uçakcı'nın kaleme aldığı eserler, sıradan bir tarih derlemesinin çok ötesinde, akademik dünyada "müstakil bir doçentlik tezi" yetkinliğinde kabul edilen devasa arşiv anıtlarıdır. Yerli ve yabancı yüzlerce kaynaktan ve 11.500'ü aşkın resmi dipnottan faydalanılarak hazırlanan bu külliyat; Türkiye'de hangi şehrin, hangi kazanın, hangi köyün ve hangi ailenin hangi Oğuz boyuna (Kayı, Bayat, Yazır, Dodurga, Avşar, Kınık, Salur, Beydili, Çepni vb.) dayandığını ilmi vesikalarla ortaya koymaktadır.

---

Bilgeoğuz Yayınları Kataloğunda Yer Alan Başlıca Eserleri

Soyunu, köklerini, aşiretini ve yaşadığı yörenin Türkleşme tarihini merak eden her Türk ailesinin ve araştırmacının kütüphanesinde bulunması gereken İsmail Uçakcı imzalı başlıca eserler:

• 📚 Oğuz Boyları Aşiret, Oymak, Cemaatler (Cilt 1: Bozoklar): Oğuzların sağ kolunu teşkil eden Gün Han, Ay Han ve Yıldız Han oğullarına bağlı Kayı, Bayat, Alkabölük, Karaevli, Yazır, Döğer, Dodurga, Yaparlı, Avşar, Kızık, Beğdili ve Karkın boylarının Anadolu'daki yerleşim yerlerini, kurdukları vakıfları ve aşiret liderlerini belgeleyen dev başvuru kaynağı.
• 📚 Oğuz Boyları Aşiret, Oymak, Cemaatler (Cilt 2: Üçoklar): Oğuzların sol kolunu oluşturan Gök Han, Dağ Han ve Deniz Han soyundan gelen Bayındır, Peçenek, Çavuldur, Çepni, Salur, Eymür, Alayuntlu, Yüreğir, İğdir, Büğdüz, Yıva ve Kınık boylarının iskân haritası, cemaatleri ve tarihi şecereleri.
• 📚 Çorum, Yozgat, Kırşehir, Kırıkkale, Çankırı Yöresi'nde Oğuz Boyları: Orta Anadolu'nun kalbini oluşturan bu kadim vilayetlerin Türkleşme sürecini, hangi köyün hangi aşiret tarafından kurulduğunu tek tek belgeleyen bölgesel şecere klasiği.
• 📚 Sivas, Kayseri, Niğde, Aksaray, Nevşehir Yöresi Oğuz Boyları (Cilt II): Kapadokya, Erciyes ve Sivas yaylalarında yurt tutan Türkmen, Yörük ve Avşar oymaklarının yerleşim kayıtlarını gün yüzüne çıkaran temel eser.
• 📚 Oğuz Boyları (Şecere Kitabı): 1.440 sayfalık lüks baskısıyla Türk dünyasının en kapsamlı aşiret, oymak ve cemaat başvuru ansiklopedisi.
• 📚 Orta Anadolu Halk Kültüründe Deyimler ve Hikayeleri: Bozkır insanının dil zenginliğini, asırlardır söylenegelen deyimlerin arkasındaki yaşanmış dramatik ve mizahi hadiseleri derleyen enfes bir folklor hazinesi.

---

Türk Kültür Tarihindeki Yeri ve Önemi

İsmail Uçakcı; milli kimliğin temel harcı olan soykütüğü bilincini dedikodulardan ve uydurma rivayetlerden kurtararak Osmanlı arşiv vesikalarının sarsılmaz temeline oturtmuştur. Eserleri, günümüzde Türkiye'nin dört bir yanındaki araştırmacılar, tarihçiler, sosyologlar ve köklerini arayan vatandaşlar için en güvenilir başvuru kaynağı olma vasfını korumaktadır.