Arslan Tekin
İSLÂMCILIK-TÜRKÇÜLÜK 2 BIR DEVRİN FİKİR MÜCADELESİ SÜLEYMAN NAZİF-AHMED NAİM-AHMET AĞAOĞLU
| Türkçü-İslâmcı fikirler Osmanlı’nın son döneminde çok tartışıldı ve o tartışma bugünlere uzandı. Biz, o günlerin tartışmalarını bilmeden, bugünlerin tartışmalarına giremeyiz. Ahmet Ağaoğlu (Ahmed Agayef), 1911-1912 yıllarında Türk Yurdu dergisinde seri olarak “Türk Alemi”ni ve Malta’da esaretteyken “Üç Medeniyet”i yazdı. Her iki seride de Türkler ve İslâmiyet bağı üzerinde ayrıntılı durdu. Birinci ciltte bu yazıları okuyorsunuz. Süleyman Nazif, Ahmet Ağaloğlu’nun “Türk-Türkçülük” üzeninde ısrarla durmasına karşı beş yazı kaleme aldı. 1914’te Ahmed Naim’in Sebilurreşad’da yazdığı, bugün de her fırsatta bahsedilen “Dava-yı Kavmiyet” makalesiyle Ağaoğlu’nu hedefe koydu. Akademisyenlerimiz, bu tartışmaları ele aldılar. Elinizdeki kitapta seçilmiş satırları değil; bütün yazılanları okuyacaksınız. Mehmed Fuat Köprülü de dolaydan tartışmalara girdi; “Türklük, İslâmlık, Osmanlılık” başlıklı makalesini yazdı. Dinî literatürde “fetret dönemi” denilen, İslâmiyetten habersiz yaşanılan zaman için de farklı bir yazı yer alıyor. Osmanlı’nın son döneminde Sevr Projesi, etnisite tartışmaları doruktaydı. Ahmed Naim’in, Sebilurreşad’da “parçalanma”ya karşı tavrını belirleyen değerlendirmeleri de elinizdeki kitapta. |